“Wat staat uw gewas er mooi bij”, of “welk eiwitgehalte had deze snee?”: we praten over het gewas, misschien over de bodem, maar nauwelijks met de bodem.

Bodemvruchtbaarheid ….hoe was de definitie ook alweer? Er zijn er vast vele in omloop, van praktische taal tot wetenschappelijk correct gefileerd, en allemaal gaan ze over de prestatie of het vermogen van de bodem om “iets met het gewas te doen”. Welke voeding heeft de bodem eigenlijk voor zichzelf nodig om een beetje in vorm te blijven? Wat is de onderhoudscomponent voor de bodem om zichzelf te blijven?

De bodem is bijna een knuffelonderwerp geworden, dat is een grote vooruitgang, maar tegelijkertijd vraagt dat een eigentijdse bodemdeskundigheid, aangeboden op een eigentijdse manier. Wat we vragen van de bodem is best veel: groeivermogen, ziektewerend vermogen, bufferend vermogen bij veel neerslag, netto CO2 vastleggen, drager van biodiversiteit, reinigend vermogen met betrekking tot bodemvreemde stoffen …..en het liefst allemaal tegelijk.

Maar we vragen meer! De bodem moet zich ook netjes gedragen. Terwijl de bodem al die eerdergenoemde topprestaties uitvoert, dient dit ook binnen strakke milieukaders te gebeuren. Substantiële verliezen naar lucht en water mogen niet meer. Een voorbeeld is evenwichtsbemesting, uiteraard weer vanuit het gewas bekeken, waarbij de plant de bemesting krijgt die het nodig heeft zonder milieu-verliezen.

Mijn overtuiging is dat een dergelijke multifunctionele bodem te ontwerpen, te maken en te onderhouden is door onze experts van NMI en concollega’s, ook omdat een evenwichtige bodem deze eigenschappen in zich bergt. Het zijn intrinsieke eigenschappen van de bodem; een bodem die dat niet heeft is meer een “substraat”.

Het maken van zo’n bodem die ook nog eens hoogproductief is, vraagt ook om input van andere disciplines: het gewas van de toekomst, de voeding, samenstelling en wijze van toediening van de bodem.

De bodem wordt een “topsporter” die goed getraind en goed gevoed moet worden ….dan groeit het gewas “vanzelf wel”. De tijd van alleen aangepaste bemestingsschema’s als manier van modern (?) bodemmanagement is voorbij. Feed the Soil heeft een andere dimensie gekregen.

Geschreven door Daan Kuiper