Biologisch aanzuren van mest: van praktijkproef naar toepasbaar systeem

Nutriënten Management Instituut (NMI) mag in opdracht van LVVN, onderzoek doen naar biologisch aanzuren van mest op melkveebedrijven. Het onderzoek moet duidelijk maken hoe de techniek in de praktijk kan worden toegepast en wat het effect is op ammoniak- en methaanemissies, diergezondheid en het mestverwerkingsproces.

Het ruim 2 jaar durende onderzoek moet ertoe bijdragen dat biologisch aanzuren op termijn grootschalig kan worden uitgerold. NMI werkt hierbij samen met Sanovations en Platform Groengas. De focus van het onderzoek ligt op de volgende 5 aspecten:

• De ontwikkeling van een vloerspoelsysteem met aangezuurde mest;
• Het meten van ammoniak (NH3) en methaan (CH4) emissies in stallen met een vloerspoelsysteem met en zonder aangezuurde mest;
• Het meten van de NH3- emissiereductie in het veld bij toediening van aangezuurde mest;
• Procesoptimalisatie biologisch aanzuren mest in de stal (vloer en put); en
• Het effect van vloerspoelen met dunne aangezuurde mest op diergezondheid.

NMI, Sanovations en Platformgroengas betrekken bij het onderzoek partijen zoals Van Hall Larenstein en Tauw voor stalmetingen, NIZO voor de procesoptimalisatie en Royal GD voor de diergezondheid. Gedurende het onderzoek is er afstemming/contact met diverse partijen uit het bedrijfsleven die een bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling en verdere uitrol van biologisch aanzuren (en overheden over vergunningen).

Het onderzoek sluit aan bij praktijkpilots die onder andere worden opgestart in het Groningse Westerkwartier in het kader van Triple P+. Op 5 melkveebedrijven zal gedurende langere tijd het proces biologisch aanzuren worden gevolgd in combinatie met mestvergisting. Ook de interesse in andere regio’s voor biologisch aanzuren neemt toe en een aantal pilots zijn in de opstartfase.

Het uiteindelijke doel van het nieuwe onderzoek en de praktijkpilots is een praktisch en geborgd systeem voor biologisch aanzuren van mest in de stal en mestkelder. Het systeem moet op grote schaal toepasbaar zijn en voor melkveehouders kosteneffectief kunnen worden ingezet.

Achtergrond
Biologisch aanzuren (BA) van mest in de mestopslag in melkveestallen is een perspectiefvolle oplossingsrichting om de emissies van NH₃ en CH₄ sterk te verlagen. Dit blijkt uit een pilot op een melkveebedrijf in Groningen gedurende ruim een half jaar (Bussink et al., 2025). Door het toevoegen van een energierijk substraat zoals onder meer melasse aan mest treedt melkzuurfermentatie op (Bussink et al., 2026). Daardoor daalt de pH van de mest. Dit geeft een sterke vermindering van de NH₃-emissie. De vorming van methaan (een sterk broeikasgas) in de mestopslag stopt zelfs. Spoelen van de vloer met deze aangezuurde mest kan de stalemissie verder verlagen. Vergisting van deze mest in een monovergister laat de biogasproductie met ruim een factor 2 stijgen ten opzichte van reguliere mest en de vergisting verloopt 2-3 keer zo snel (Sanders & Bussink, 2025). De inkomsten uit biogas kunnen de extra kosten voor aanzuren en toevoegen van substraat dekken, zeker vanaf een bepaalde schaalgrootte. Aanvullend kan stikstofstrippen van het digestaat plaatsvinden. Dit draagt bij aan het verlagen van het stikstofoverschot (Renure meststoffen) en het emissiearm kunnen toedienen van digestaat. Het direct toedienen van aangezuurde mest, zonder deze eerst te vergisten, kan op korte termijn de NH₃-emissie in het veld te verlagen. Dit vergt wel goedkopere substraten dan melasse om de kosten te beperken.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Wim Bussink, e-mail wim.bussink@nmi-agro.nl