Weet wat je meet

De afgelopen maanden heb ik de eer gehad interim labhoofd te zijn van een bodemchemisch lab. Back to the roots voor mij. Heel verhelderend om tijdelijk verantwoordelijk te zijn voor de kwaliteit van de bodemchemische data waar ik normaal gesproken alleen aan reken. Elk getal krijgt ineens een zeer tastbare foutenmarge die vaak vergeten wordt wanneer met bodemdata wordt gerekend.

Een voorbeeld van een nogal rigide manier van het bekijken van data is de uit de milieu-hygiënische kant van bodemkwaliteit zo bekende streef- en interventiewaarde. Landbouwkundig zijn ook duidelijke klassengrenzen om aan te geven wanneer de toestand van de beschikbare voedingsstoffen in de bodem al dan niet hoog, voldoende of laag is. Ook bij de ontwikkeling van landbouw naar natuur wordt vaak met grenswaardes gewerkt om aan te geven wanneer de ontwikkeling van een bepaald natuurtype al dan niet mag worden verwacht. Het is natuurlijk heel pragmatisch en voor iedereen duidelijk uit te leggen wanneer er grenzen worden gesteld. Wanneer echter niet aan de criteria wordt voldaan kan dat tot zeer drastische en financieel ongunstige maatregelen leiden.

Wanneer het de, per definitie, zeer heterogene matrix bodem betreft zijn er nogal wat aspecten die komen kijken bij kwalitatief hoogwaardige resultaten. Het feit dat het bodemmonster representatief moet zijn van het te onderzoeken terrein/perceel is een column op zich waard. In het lab wordt het grondmonster voorbehandeld (gedroogd en gezeefd), waarna een representatief deelmonster wordt genomen. De keuze van de methodes om de gewenste bodemkwaliteit te bepalen is ook voer voor een andere column. Hoe de methode wordt uitgevoerd, analist, apparatuur, standaardisatie van allerlei stappen etc., beïnvloedt de kwaliteit van de resultaten. Uiteindelijk wordt voor een uitspraak over een bepaalde parameter op perceelsniveau slechts enkele grammen grond geanalyseerd. Goede data vergt skills en een heleboel kwaliteitscontroles! Maar dan nog moet degene die er mee aan het werk gaat weten wat hij meet, inclusief foutenmarges.

 


.

 

Geschreven door Debby van Rotterdam